กระแสตื่นตัว…มะเร็งปากมดลูก
จริงๆ ผมเองเขียนบล็อกค่อนข้างเยอะ…หลายที่ ทั้งการเป็นสื่อกลางในการเป็นพ่อค้าให้กับ Google รวมถึง Amazon บางครั้งทำให้เราเขียนเรื่องราวสับไปสับมา…ก็ขอให้ผู้อ่านเรียงกันเอาเอง ขอให้อ่านให้จบ แล้วหยุดคิดว่า ฉันเขียนอะไรของฉัน และฉันอ่านอะไรของฉัน…แค่นี้ก็คงพอแล้วละ
เรื่องนี้เขียนต่อเนื่องจากกิจกรรมการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ในบล็อกสำนักงานสาธารณสุขอำเภอบุ่งคล้า Bungkla.com ซึ่งเป็นบล็อกอีกแห่งหนึ่งที่ดูแล เพื่อนำเสนอกิจกรรมการดำเนินงานเป็นหลัก เพราะปัจจุบันและอนาคต การทำงานแบบเงียบๆ อยู่หลังสวน อาจทำให้เราไม่รู้เลยว่าเค้าต้มไก่ไปกี่ตัวแล้ว มัวแต่ปลูกตะไคร้อยู่นั่นละ…อ้าว..งง
วันนี้จึงนำแผ่นพับนี่ละ มาพิมพ์ลงแบบโต้งๆ…อาศัยความตั้งใจจิ้มไปละตัว เชื่อว่าผู้อ่านคงบรรจงอ่านเช่นกัน….หุหุ ดังนี้
มะเร็ง คือ โรคของเซลล์ของร่างกายซึ่งปกติเซลล์ของร่างกายจะมีการเจริญเติบโตและแบ่งตัวภายใต้การควบคุมของยีนส์ ทำให้เซลล์ของร่างกายเจริญเติบโต ถ้าเซลล์มีการแบ่งตัวและเจริญเติบโตผิดปกติอย่างรวดเร็ว เป็นก้อน เรียกว่า เนื้องอก ซึ่งแบ่งเป็น ชนิดธรรมดา (Benign) และ ชนิดร้ายแรง (Malignant)
ปากมดลูกเป็นช่องทางเปิดเ้ข้าสู่มดลูก ปากมดลูกอยู่ส่วนล่างสุดของมดลูก โดยมดลูกจะอยู่ในอุ้งเชิงกราน และส่วนที่เป็นปากมดลูก คือ ส่วนที่ยื่นลงมาอยู่ในช่องคลอด
ประเทศไทย พบผู้เป็นมะเร็งปากมดลูกเพิ่มขึ้นปีละ ประมาณ 6,000 รายและเสียชีวิตประมาณ 3,000 ราย ส่วนใหญ่มีอายุเฉลี่ยประมาณ 45 ปี โดยธรรมชาติของโรค จะเริ่มจากการมีเซลล์เปลี่ยนแปลง จนกลายเป็นเซลล์มะเร็งปากมดลูก ระยะลุกลามนั้นใช้เวลาเกือบ 10 ปี ซึ่งทำให้การคัดกรองหาความผิดปกติของปากมดลูกมีประโยชน์ สามารถลดอัตราการเป็นมะเร็งปากมดลูกได้
แป๊บสเมียร์ คือ การตรวจหาความผิดปกติของเซลล์ปากมดลูก ซึ่งการตรวจนี้เป็นการค้นหาความผิดปกติของเซลล์ปากมดลูกได้ตั้งแต่ ระยะก่อนเป็นมะเร็ง
การทำแป๊บสเมียร์ สามารถตรวจเซลล์ปากมดลูกที่เริ่มเปลี่ยนแปลงเป็น ระยะก่อนเป็นมะเร็ง ซึ่งถ้าทำการรักษาและติดตามอย่างมีประสิทธิภาพจะลดอัตราการเป็นมะเร็งปากมดลูกได้
การตรวจแป๊บสเมียร์ เป็นการตรวจที่ง่ายและรวดเร็วใช้เวลาเพียง 2-5 นาที โดย
1. คุณขึ้นนอนบนเตียง และขึ้นขาหยั่ง
2. แพทย์ หรือพยาบาลจะสอดเครื่องมือที่เรียกว่าปากเป็ดอันเล็กๆ (Speculum) เข้าไปในช่องคลอด เพื่อให้มองเห็นปากมดลูกชัดเจน
3. แพทย์ หรือ พยาบาล จะป้ายเซลล์ที่ปากมดลูก โดยใช้ไม้เล็กๆ เก็บเซลล์ที่คอมดลูก และมดลูก ป้ายบนแผ่นใส (Glas slide) ทำให้เซลล์ติดกระจกแน่น และส่งไปตรวจที่ห้องปฏิบัติการ
แต่อย่างไรก็ตาม สาเหตุของการเกิดมะเร็งปากมดลูกนั้นไม่ทราบแน่ัชัด จากการศึกษาพบปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
- หญิงที่ติดเชื้อไวรัสหงอนไก่ (HPV) ไวรัสตัวนี้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์เยื่อบุปากมดลูก และมีโอกาสกลายเป็นมะเร็งได้โดยไวรัสตัวนี้สามารถติดต่อกันทางการมีเพศสัมพันธ์
- หญิงที่มีคู่นอนหลายคน หรือ มีเพศสัมพันธ์ครั้งแรกตอนอายุยังน้อย
- หญิงที่สูบบุหรี่ เพราะสารในบุหรี่สามารถกระตุ้นให้เซลล์ที่ปากมดลูกมีการแบ่งตัวผิดปกติ และมีการตรวจพบสารนี้ในน้ำเมือกที่ปากมดลูกของหญิงที่สูบบุหรี่
- หญิงที่ไม่เคยตรวจแป๊บสเมียร์ หรือ ตรวจแต่ตรวจไม่สม่ำเสมอ (สม่ำเสมอ หมายถึง ตรวจอย่างน้อยทุก 2-5 ปี หากผลการตรวจครั้งสุดท้ายปกติ)
