ความชัดเจนแห่งวิชาชีพ…ลดความหลากหลาย

เคยเขียนเรื่องทำนองนี้อยู่โพสหนึ่งนานมาแล้วว่า “นักวิชาการสาธารณสุข” นับวันยิ่งมีความกลายพันธุ์เรื่อยๆ จะด้วยเหตุแห่งที่มา เปลี่ยนสายงาน เปลี่ยนกระทรวง ทบวง กรม ก็แล้วแต่ เราพูดและเข้าใจรวมๆ ว่า นักวิชาการสาธารณสุข จากการสังเกตพบว่าช่วงก่อนปี พ.ศ. 2552 นักวิชาการสาธารณสุขยังเป็นที่ต้องการของตลาดสุขภาพจำนวนมาก ช่วงเวลาแห่งวิกฤตนำมาซึ่งโอกาสของมหาวิทยาลัย และสถาบันการศึกษาต่างๆ ที่มีกรอบในการผลิตเร่งผลิตให้ทันป้อนเข้าสู่ระบบกันอย่างเต็มที่

แต่พอมาถึง ปี พ.ศ. 2554 เราจะพบว่า ยังมีนักวิชาการสาธารณสุขอีกจำนวนไม่น้อยตะเวนหางาน สอบภาค ก. อยู่เนืองๆ เพื่อรอคอยโอกาสที่วิ่งสวนทางกับการวิ่งวุ่นที่ไม่รู้ว่าจะมาบรรจบกันเมื่อไหร่อยู่อย่างนั้นร่ำไป

หากมองดูดีๆ ก็ไม่ต่างอะไรกับเกมส์ที่เด็กๆ ชอบมาขอเล่นที่สำนักงานในวันหยุดอะไรมากมายนัก รูปแบบ ฉาก แสง สี เสียง ได้ถูกจัดขึ้นในมุมมืดที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงในอนาคตอย่างชัดเจน ยกตัวอย่าง การไม่ให้นักวิชาการที่ไม่ได้จบจากสถาบันพระบรมราชนกฯ ขึ้นเวร หรือ ให้การรักษาด้านการพยาบาล (ยกเว้นว่าเมื่อมนุษยธรรมจริงๆ..ที่ไม่สามารถเลี่ยงได้)

ถึงแม้ว่าจะมีพยาบาลวิชาชีพคอยกำกับดูแลก็ตามที จริงๆ เรื่องเหล่านี้ควรที่จะมีความชัดเจนมาตั้งนานแล้ว สายวิชาการก็อยู่ในส่วนของวิชาการไป ส่วนรักษาก็ทำหน้าที่ของตนเองให้เต็มที่ อย่าได้พึ่งพิงแต่วิชาการที่สามารถทำได้ทุกอย่างมากนัก แต่พองานสำเร็จก็บอกว่าฉันทำอย่างนั้น อย่างนี้ ขอความกรุณาโปรดใช้คำว่า วิชาชีพของท่านให้เต็มที่

ไม่ได้ต้องการเสียดสีอะไร หากแต่สะท้อนความเป็นจริง โปรดจงเข้าใจว่างานวิชาการสามารถแยกออกได้เป็น 2 ประเภท (ส่วนตัว) คือ
1. วิชาการแบบพอลวกๆ ขอให้ได้ส่ง
2. วิชาการที่สามารถนำไปใช้ และศึกษาต่อได้

ทุกคนล้วนต้องการวิชาการข้อ 2 แต่ไม่เคยให้ระยะเวลาที่สนองตอบผลของงานเหล่านี้เลย ผมเองเชื่อว่านักวิชาการในประเทศไทยสามารถทำผลงานทางวิชาการได้ไม่แพ้ใคร หากแต่เพียงลดทอนภาระที่ไม่ใช่บทบาทลงไปบ้างแค่นั้น

ร้อยละ 70 ของงานทั้งหมด นักวิชาการสาธารณสุขทำงานแทนคนอื่น วิชาชีพอื่นๆ สามารถทำงานวิชาการได้เพียง ร้อยละ 30 (สถิติเชิงกะ….ของผมเอง)

ด้วยเหตุผล หรือ การเปรียบเปรยทั้งหมดทั้งมวล กำลังสะท้อนให้เพื่อนๆ ชาวสาธารณสุขเห็นว่า สำหรับสายงานอื่นที่ยังไม่เป็นนักวิชาการ ก็ให้วิ่งเข้ามาสายนี้ หรือไม่ก็วิ่งเข้าสู่สายพยาบาลวิชาชีพตามแต่ชอบใจ

สรุปทิ้งท้ายว่า อย่าให้เกมส์ๆ นี้เล่นกับเราฝ่ายเดียว จงหาทางหนีทีไล่ไว้ให้ดี ถึงแม้คุณจะไม่อยากเล่น จะทำยังไงก็ในเมื่อเผลอแป๊บเีดียวเรายืนปลิ่มๆ เหวลึกเสียแล้ว….

คุณอาจสนใจเรื่องนี้

• ศาสตร์….นักวิชาการสาธารณสุขต้องฝึก….
• ความฝัน ความมุ่งมั่น แต่ไมขาโหล่มป่อง….